دکتر احتشام فر

پنومونی
90/08/20 شنبه
PDF Print E-mail
پنومونی علت مرگ و میر کودکان: 
child-pneumonia 11 نوامبر 2011 – ذات الریه 1.4 میلیون کودک زیر 5 سال را سالانه می کشد. بیشتر از مجموع بیماریهای ایدز، مالاریا و سل. این بیماری با آنتی بیوتیک مناسب درمان می گردد، اما فقط حدود 30 درصد کودکان مبتلا به ذات الریه در جهان، آنتی بیوتیک مورد نیاز را دریافت می نمایند. ذات الریه از طریق ایمن سازی، تغذیه مناسب و سالم سازی محیط قابل پیشگیری است. ذات الریه می تواند توسط ویروس ها، باکتری ها و قارچ ها ایجاد گردد. ذات الریه (پنومونی) فرمی از عفونت حاد تنفسی است که موجب التهاب ریه ها می گردد. ریه ها از کیسه های کوچکی به نام آلوئول ساخته شده اند که در فرد سالم در هنگام تنفس از هوا پر می گردد. زمانی که یک فرد به ذات الریه مبتلا می گردد، این کیسه های هوایی کوچک با چرک و مایع پر گردیده و تنفس فرد مختل می شود. در این حالت اکسیژن رسانی محدود و تنفس دردناک می گردد. ذات الریه بزرگترین علت مرگ کودکان در سراسر جهان می باشد. حدود 18 درصد از کل مرگ و میر کودکان. ذات الریه کودکان و خانواده آنها را در سراسر جهان متاثر می نماید. اما در جنوب آسیا و صحرای آفریقا شایعتر است. کودکان را می توان با مداخلات ساده و کم هزینه تحت درمان دارویی قرار داده و بسادگی مراقبت نمود.

علل و راه های انتقال بیماری:
pneumonia_image ذات الریه توسط تعدادی از عوامل عفونی از جمله ویروس ها، باکتری ها و قارچ ها ایجاد می شود. متداول ترین آنها عبارتند از: استرپتوکوک پنومونیه که شایع ترین علت پنومونی باکتریال در کودکان است، هموفیلوس آنفولانزای تیپ ب که دومین ذات الریه شایع باکتریال می باشد، ویروس سین سیشیال تنفسی که شایعترین علت ذات الریه ویروسی است. در نوزادان مبتلا به اچ آی وی، پنوموسیستیس ژیروویسی یکی از شایعترین علل ذات الریه و مسئول حداقل یک چهارم از تمام مرگ ناشی از پنومونی در این کودکان است. ذات الریه از راه های مختلفی انتقال می یابد. ویروس ها و باکتریهایی که معمولاٌ در بینی و گلوی کودکان یافت می شوند، در صورتی که از طریق تنفس به ریه ها نفوذ نماید. کودک را مبتلا می کنند. ذات الریه همچنین توسط قطرات منتشره با سرفه یا عطسه انتقال می یابد. بعلاوه ممکن است بوسیله خون بویژه در هنگام تولد یا حول تولد نیز انتقال یابد. در عین حال به مطالعات بیشتری برای یافتن راه های انتقال بیماری و نحوه پیشگیری و درمان آن نیاز است.

نشانه های بیماری:
pneumonia_20111111 علائم ذات الریه ویروسی و باکتریایی مشابه می باشد. با این حال علائم ذات الریه ویروسی ممکن است متعددتر از نوع باکتریایی آن باشد. تنفس سریع و دشوار، سرفه، تب، لرز، ازدست دادن اشتها و خس خس سینه (در نوع ویروسی شایعتراست)، می تواند از علائم ذات الریه باشد. وقتی ذات الریه شدت یابد، کودکان ممکن است فشار را در قفسه سینه تجربه نمایند. نوزادان ممکن است قادر به نوشیدن یا خوردن غذا نباشند یا دچار بیهوشی، هیپوترمی و تشنج گردند عوامل خطر بیماری: در حالی که بسیاری از کودکان بطور طبیعی می توانند با بیماری مقابله نمایند، کودکان دارای نقص ایمنی در معرض خطر بیشتری بوده و پنومونی می تواند در آنها گسترش یابد. سوء تغذیه یا تغذیه نا مناسب بخصوص در کودکانی که منحصراٌ با شیر مادر تغذیه می گردند می تواند بیماری را تشدید نماید. همراهی بیماریهایی همچون اچ آی وی، سرخک یا عوامل زیست محیطی همچون آلودگی هوا در محیط داخلی خانه، استفاده از سوخت نامطمئن، زندگی در خانه های شلوغ ، سیگار کشیدن پدر و مادر و ایجاد حساسیت می تواند بیماری را تشدید نماید.

پیشگیری و درمان:
images.pneu ذات الریه را می توان با آنتی بیوتیک در مراکز بهداشتی، مطب پزشکان یا بیمارستان درمان نمود. اما اکثر موارد در منزل می تواند درمان گردد. تنها نوزادان کمتر از دو ماه یا موارد شدید بیماری نیاز به بستری شدن در بیمارستان دارند پیشگیری از ذات الریه در کودکان یک جزء ضروری از یک استراتژی برای کاهش مرگ و میر کودکان است. ایمن سازی در برابر آنفولانزای هموفیلوس تیپ ب، پنوموکوک، سرخک و سیاه سرفه موثرترین راه برای پیشگیری از ذات الریه است. تغذیه مناسب کلیدی ترین اقدام در بهبود سیستم دفاعی بدن می باشد. تغذیه انحصاری با شیر مادر در 6 ماه اول زندگی علاوه بر کمک به پیشگیری از بیماری، طول دوره درمان را نیز کاهش خواهد داد. توجه به عوامل محیطی، رعایت بهداشت و تمیزی در خانه و محیط های شلوغ در کاهش موارد ابتلا موثر می باشد.

درمان مناسب به تنهایی از 600 هزار مرگ جلوگیری خواهد نمود. پیشگیری و درمان مناسب ذات الریه می تواند حداقل از مرگ یک میلیون کودک در سال جلوگیری نماید. هزینه درمان آنتی بیوتیکی برای تمام کودکان مبتلا به پنومونی در 42 کشور فقیر در جهان حدود 600 میلیون دلار برآورد می گردد. هزینه آموزش کارکنان بهداشتی و درمان در جنوب آسیا و جنوب صحرای آفریقا که 85 درصد مرگ ها را شامل می گردد، حدود 200 میلیون دلار خواهد بود.