دکتر احتشام فر

ده علت عمده مرگ و میر در جهان
15/05/28 پنجشنبه
PDF Print E-mail
 وضعیت مرگ و میر در جهان:
heartbeat تخمین زده می شود ، طی سال 2015 حدود 56.4 میلیون نفر در جهان ، جان خود را از دست داده اند. بالاترین میزان مرگ و میر در سراسر جهان به علت بیماریهای قلبی عروقی اتفاق می افتد. در سال 2015 حدود 8.76 میلیون نفر بواسطه بیماریهای ایسکمیک قلبی عروقی و 6.24 میلیون از سکته مغزی یا سایر بیماریهای عروق مغز فوت نموده اند. در مجموع این دو علت با 15 میلیون مرگ و میر همچنان طی پانزده سال گذشته بالاترین رتبه مرگ و میر در جهان را دارا می باشد. آلودگی هوا و استعمال دخانیات از عمده ترین عوامل خطر در بسیاری از بیماریهای با مرگ و میر بالا در جهان همچون بیماریهای قلبی عروقی، بیماری انسداد ریوی مزمن، و سرطان ریه می باشند. در مجموع استعمال تنباکو مسئول یک دهم کلیه مرگ ها در جهان است. دخانیات اغلب موارد، علت پنهان بسیاری از مرگ ها می باشند. متأسفانه در سال های اخیر الودگی هوا در محیط های بسته و باز یکی از علل اصلی مرگ و میر در جهان گردیده است به طوری که نقش اساسی در 5 رتبه اول  مرگ و میر در جهان را دارد.

 
10 causes of dead
 
ده علت اصلی مرگ و میر در جهان در سال های 2000 و 2015 مقایسه گردیده است. بیماریهای ایسکمیک قلب و سکته مغزی در مجموع با حدود  15 میلیون مرگ بالاترین رتبه را طی پانزده سال گذشته داراست.
عفونت های تنفسی تحتانی و بیماریهای انسدادی مزمن ریه نیز با حدود 6.4 میلیون مورد مرگ، همچنان به عنوان اصلی ترین علل مرگ در طول دهه گذشته باقی مانده اند.
سرطان ریه طی این سال ها از رتبه 9 به 5 ارتقاء یافته است که نشاندهنده افزایش بیماریهای تنفسی طی این مدت است.
دیابت با حدود 1.6 میلیون مرگ در سال 2015 ، نسبت به کمتر از یک میلیون مرگ در سال 2000 با افزایشی قابل توجه روبرو بوده و در رتبه ششم جدول قرار گرفته است. دیابت می تواند در آینده با توجه به توسعه عوامل خطر آن در جامعه افزایش بیشتری داشته باشد.
مرگ و میر ناشی از دمانس نسبت به سال 2000، بیش از دو برابر افزایش داشته و در رتبه هفتم جدول قرار گرفته است. 
مرگ و میر ناشی از بیماریهایی اسهالی با کاهشی نزدیک به یک دوم نسبت به سال 2000 در رتبه هشتم قرار گرفته است که می تواند نشاندهنده کنترل بیشتر بیماریهای عفونی و اسهالی باشد، هر چند این بیماریها در جوامع با در آمد پایین، همچنان از معضلات مهم بهداشتی محسوب می گردد.
مرگ و میر ناشی از سل هم با کاهش حدود 300 هزار موردی در سال 2015 ، از رتبه شش به رتبه 9 تنزل یافته است. بیماری ایدز (HIV/AIDS) با کاهش مرگ و میر به حدود 1.1 میلیون نفر در سال 2015 از جدول ده علت اصلی مرگ و میر حذف گردیده است.
تعداد موارد مرگ به علت تصادف، 5 میلیون گزارش گردیده است که بیش از یک چهارم آنرا تصادفات جاده ای است. تصادفات جاده ای با مرگ 1.34 میلیون در سال 2015 رتبه دهم را به خود اختصاص داده است. حدود سه، چهارم (76%) از این مرگ ها مربوط به آقایان و پسران جوان می باشد.

مرگ و میر در کشورهای غنی و فقیر تفاوت چشمگیری دارد.

 در کشورهای کم درآمد، بیش از نیمی از مرگ ها (52%) در کشورهای با درآمد کم اتفاق می افتد، تنها 20 درصد مردم در سن 70 سالگی و بالاتر می میرند و 40 درصد مرگ و میرها مربوط به کودکان زیر 15 سال است. عفونت ریه، بیماریهای اسهالی، ایدز، سل، مالاریا و بطور کلی بیماری های عفونی از علل اصلی مرگ و میر می باشند. همچنین عوارض بارداری و زایمان نیز از علل اصلی مرگ و میر مادران و نوزادان است. در صورتی که اینگونه بیماریها تنها 7 درصد علل مرگ و میر در کشورهای با درآمد بالا را شامل می شوند. هنوز روزانه نزدیک به 800 زن بعلت عوارض حاملگی می میرند. 99 درصد این مرگ ها در کشورهای درحال توسعه اتفاق می افتد.

بیماریهای غیر قابل انتقال در حال افزایش می باشند و در حال حاضر 88% علل مرگ و میر در کشورهای با در آمد بالا را تشکیل می دهد و این در حالی است که تنها 37% علل مرگ و میر در کشورهای با درآمد کم را شامل می گردد.

10 causes in country12


در کشورهای با درآمد بالا، حدود 70 درصد مرگ ها در سنین 70 و بالاتر اتفاق می افتد. و عمدتاٌ از بیماریهای مزمن قلبی عروقی، بیماری انسدادی مزمن ریه، سرطان، دیابت یا زوال عقل می میرند. عفونت ریه ، تنها علت عفونی مرگ در این کشورهاست که در ده علل اصلی مرگ و میر قرار گرفته است. 
 
10 causes in country11
 

طبق گزارش WHO در سال 2012 حدود 7 میلیون نفر در اثر آلودگی هوا جان خود را از دست داده اند. این یافته بیش از دو برابر برآوردهای قبلی است و تأیید می کند که آلودگی هوا در حال حاضر بزرگترین خطر سلامت محیط زیست در جهان است. برنامه های کاهش آلودگی هوا، می تواند جان میلیون ها نفر را نجات دهد.

یافته های جدید نشاندهنده، ارتباط قوی بین آلودگی هوای داخل و خارج از منزل با بیماری های قلبی عروقی، سکته مغزی، سرطان ها، بیماری های تنفسی همچون عفونت های حاد تنفسی و بیماری های مزمن انسدادی ریه است.


چرا بررسی میزان و علل مرگ و میر اهمیت دارد؟
statestic.1 مطالعه در رابطه با مرگ و میر انسان ها و بیماریها و صدماتی که موجب از دست رفتن زندگی افراد می گردد، مهمترین نقش را در تعیین و ارزیابی اثر بخشی نظام سلامت خواهد داشت. تعداد مرگ و میر و علل آن به سیاستگذاران و برنامه ریزان کمک می نماید که در چه زمینه ای تمرکز نموده و مداخلات بهداشتی به چه شکلی اعمال گردد. به عنوان مثال در کشورهایی که بیماریهای قلبی و دیابت بطور مشخصی طی چند سال متوالی رو به افزایش است، آموزش عمومی در رابطه با شیوه زندگی در پیشگیری از این بیماریها موثر خواهد بود. بطور مشابه اگر در کشوری، تعداد قابل ملاحظه ای از کودکان به دلیل ابتلا به مالاریا از بین می روند و بودجه ناچیزی در بخش سلامت به این منظور پیش بینی گردیده، به کمک این آمار می توان بودجه مذکور را بازبینی و اعتبارات مناسبی را برای کنترل بیماری تخصیص داد. اکثر کشورهای صنعتی دارای سیستم ارزیابی علل مرگ و میر جمعیت هستند. در حالی که بسیاری از کشورهای در حال توسعه فاقد این سیستم بوده و تعداد و علل مرگ و میر را بر اساس داده های ناقص برآورد می نمایند. لذا می توان اذعان نمود که پیشرفت در این زمینه و توسعه سیستم های آماری می تواند کمک قابل ملاحظه ای به کنترل بیماریهای قابل پیشگیری و ارتقاء سطح سلامت در جوامع درحال توسعه بنماید