دکتر احتشام فر

خشونت علیه زنان
Administrator
13/03/08 جمعه
PDF Print E-mail
 خشونت علیه زنان:
violance against women20 ژوئن 2013 - طبق اظهارات دکتر مارگارت جان، مدیر کل سازمان بهداشت جهانی، خشونت فیزیکی و جنسی علیه زنان، یک مشکل بهداشت عمومی در جهان محسوب می گردد. در سال 1999، مجمع عمومی سازمان ملل متحد 25 نوامبر را به عنوان روز بین المللی رفع خشونت علیه زنان تعیین نمود. خشونت علیه زنان و دختران یک مشکل همه گیر است. حداقل یک نفر از هر سه زن در سراسر جهان مورد ضرب و شتم مردان قرار گرفته يا مجبور به رابطه جنسی گرديده است. بر اساس گزارش سازمان ملل، خشونت عليه زنان يكي از مشكلات عمده بهداشت عمومي و نقض حقوق بشر در بسياري از كشورهاي جهان مي باشد. طي مطالعات انجام شده در چند كشور، مشاهده گرديد كه بين 15 تا 71 درصد زنان خشونت فيزيكي يا جنسي را توسط همسر خود در مقاطعي از زندگي مشتركشان تجربه نموده اند. 

 خشونت: 
سازمان ملل خشونت عليه زنان را، هرگونه عملي مبتني بر جنسيت كه منجر به آسيب جسمي، جنسي، رواني گردد يا زن را بر خلاف ميلش وادار به عملي نموده يا آزادي هاي اجتماعي و فردي او را محدود کند، تعريف مي نمايد. ضرب و شتم و آسيب هاي جسمي كه در مواردي به مرگ يا نقص عضو افراد مي انجامد، توهين و تحقير كلامي و رفتاري، استفاده ابزاري از زنان ( خريد و فروش و بكار گيري آنان در مراكز فحشا و يا استفاده از اعضاي آنان براي پيوند و ... )، ازدواج هاي اجباري، ازدواج هاي قبل از بلوغ، تجاوزات جنسي در جنگ ها يا حملات قومي و قبیله اي، خشونت و تجاوزات جنسي توسط پليس و نيروهاي انتظامي در برخي كشورها، سوء استفاده جنسي در قبال دادن برخي امتيازات به زنان، از آن جمله می باشند.

علل رفتارهای خشونت آمیز: 
violence toward gerlsرفتار هاي خشونت آميز مي تواند ريشه در تحصيلات پايين، سابقه بد رفتاري و تنبيه شدن توسط والدين، مشاهده خشونت در خانواده، استفاده از الكل يا مواد توهم زا، اختلال شخصيت ضد اجتماعي، داشتن شركاي جنسي متعدد، اختلافات زناشويي، نگرش پذيرش خشونت و نابرابري جنسيتي و نهاده هاي فرهنگي داشته باشد. بعضي شرايط خاص همچون بلاياي طبيعي يا جنگ و جابجايي ممكن است اشكال جديدي از خشونت عليه زنان را تشديد نمايد. نبود قوانين كافي براي حمايت از زنان در بعضي از جوامع نيز از عوامل توسعه رفتارهاي خشونت بار بر عليه زنان مي باشد. 

عوامل خطر:
violence6picدر نسل كشي سال 1994 در رواندا حدود 800 هزار نفر كشته و بين 250 تا 500 هزار زن مورد تجاوز قرار گرفتند يا در طول جنگ بوسني در اوايل دهه 90، هزاران زن و دختر مسلمان در مقابل چشمان ساير اعضاي خانواده مورد تجاوز جنسي و خشونت و قتل قرار گرفتند. بسیاری از زنان صرب یا کرواتی که با مسلمان ها ازدواج کرده بودند نیز در جریان درگیری های داخلی بالکان مورد تجاوز قرار گرفته اند. به ده ها هزار نفر از زنان 11 تا 60 ساله تجاوز شده است. بقول مدبر انجمن زنان خسارت دیده جنگ بوسنی: "درک این مطلب برای امثال من مشکل است که چرا کشورهای اروپایی با اطلاعی که از جنایات وقوع یافته در بوسنی دارند اقدام موثری برای مجازات متهمان به عمل نمی آورند" . كشته شدن 20 تا 50 هزار نفر در ميانمار، پس از شروع قتل عام مسلمانان در سال 2012 در اين كشور توسط بودائيان و تجاوز و آزار بيش از 5 هزار زن و دختر مسلمان از ديگر مصاديق خشونت عليه زنان مي باشد. متاسفانه در اين رابطه سكوت سنگيني بر رسانه هاي جهاني حاكم بوده و نه تنها حمايتي از اين جماعت مظلوم بعمل نمي آيد كه با اين سكوت، عملاٌ اين جنايات تاييد شده و استمرار مي يابد.  ختنه زنان در برخي جوامع بدوي هنوز انجام مي گيرد، تخمين زده مي شود حدود 130 ميليون دختر در حال حاضر ختنه شده باشند كه عمدتا در كشورهاي افريقا و برخي كشورهاي عربي خاورميانه رخ ميدهد. هنوز حدود 2 ميليون دختر در سال ختنه مي گردند. قتل هاي عدم تامين جهيزيه در جنوب آسيا از دیگر مصادیق خشونت علیه زنان می باشد، سالانه حدود 5 هزار زن در جهان بدليل مسائل ناموسي به قتل مي رسند.  همچنين حدود 250 هزار زن و دختر براي فحشا، كاراجباري و بردگي در جهان قاچاق مي کردند. در جوامع بدوی دختران را پست شمرده و معمولاٌ آنان را زنده به گور می نمودندکه بعد از اسلام این سنت زشت از بین رفت. عفلت از رسيدگي به نوزادان دختر نیز در برخي جوامع موجب عدم رشد مناسب دختران و توسعه انواع بیماریهای جسمی و اختلالات روانی در آنان می گردد که خود از ديگر مصاديق خشونت بر عليه زنان است. 

وضعیت خشونت علیه زنان در برخی مناطق جهان: 
vio2gerlطبق نظر سنجي انجام شده در 10 كشور عمدتا توسعه يافته يا در حال توسعه در ميان زنان 15 تا 49 ساله نشان داد كه: 15 درصد زنان ژاپني و 70 درصد زنان در اتيوپي و پرو مورد خشونت هاي جسمي و جنسي توسط شريك زندگيشان قرار گرفته اند. در استراليا، كانادا، اسرائيل، افريقاي جنوبي و ايالات متحده امريكا 40 تا 70 درصد قربانيان زن توسط شركاي جنسي خود به قتل رسيده اند. همچنین بين 0.3 تا 11.5 درصد زنان توسط غیر همسرشان مورد تجاوز جنسي قرار گرفته اند. طبق مطالعات انجام شده اولين تجربه جنسي براي بسياري از زنان با زور و اجبار همراه بوده است، (24% در پرو، 28% در تانزانيا، 30% در بنگلادش، 40% در افريقاي جنوبي). خشونت جنسي صرفا بر عليه زنان صورت نمي گيرد بلكه طبق مطالعات بين المللي حدود 20 درصد زنان و 5 تا 10 درصد مردان، در دوران كودكي مورد آزار جنسي قرار گرفته اند. در يك مطالعه مبتني بر جمعيت در افريقاي جنوبي در بين افراد 13 تا 23 سال، مشاهده گرديد كه 42% دختران و 38% پسران قرباني خشونت فيزيكي دوستانشان قرار گرفته اند.

پیامدهای بهداشتی:
womenin2pic

خشونت جسمي و جنسي توسط شريك زندگي در كوتاه مدت يا دراز مدت، مشكلات جسمي، جنسي و رواني بسیاری براي قربانيان و فرزندان آنان در پي داشته و هزينه هاي اقتصادي و اجتماعي بالايي را به جامعه تحميل مي نمايد. خشونت جنسي مي تواند منجر به حاملگي هاي ناخواسته، مشكلات جسمي، سقط جنين، بيماريهاي مقاربتي از جمله ايدز گردد. خشونت در دوران بارداري احتمال سقط جنين، نوزاد مرده يا تولد پيش از موعد را افزايش ميدهد. خشونت مي تواند به صدمات جسمی قابل توجه، نقص عضو ، افسردگي، انزوا، کاهش کارآئی، عدم توانایی انجام کار،استرس ، ناتوانی در مراقبت از کودکان و اختلالات شخصيتي، عاطفي و رفتاري همچون مشكلات خواب، اختلالات خوردن، پريشاني عاطفي و در مواردي به خودكشي منجر گردد. خشونت جنسي در دوران كودكي مي تواند منجر به افزايش مصرف سيگار، مواد مخدر ، سوء استفاده از الكل، خشونت و رفتارهاي مخاطره آميز جنسي در زندگي آينده فرد گردد.كودكاني كه در خانواده اي كه رفتار هاي خشونت آميز در آن رايج است رشد مي نمايند. ممكن است با طيف وسيعي از اختلالات رفتاري و عاطفي مواجه بوده و زندگي آينده آنها دستخوش عواقب نامطلوب و رنج آوري گردد. 


هزینه های اجتماعی و اقتصادی:
vio2menwom

هزینه های اجتماعی و اقتصادی خشونت بر عليه زنان عظیم و اثرات آن تمامي جنبه هاي اقتصادي و اجتماعي را متاثر مي سازد. علاوه بر هزینه های مستقیم درمان ، هزینه های بسیاری شامل از کارافتادگی ، کاهش بهره وری ، غیبت از کار و آسیب های روانی و اجتماعی وجود دارد که می تواند به کلیه اعضای خانواده وارد آمده و  سرنوشت و آینده آنان را دستخوش تغییر سازد.  گاهی یک خاطره تلخ در خانواده تا پایان عمر با کودکان همراه بوده و تمامی افکار و اعمال آنان را متاثر می سازد. برخی از این هزینه ها را نمی توان بطور دقیق برآورد نمود. در عین حال طبق برآوردهای انجام شده  هزينه هاي مستقيم و غير مستقيم خشونت با زنان در ايالات متحده امريكا به تنهايي بيش از 5.8 ميليارد دلار در سال و خشونت هاي خانگي در انگليس حدود 23 ميليارد دلار برآورد گرديده است. 

 


 جایگاه زن در اسلام:

 قبل از اسلام زن مایه ننگ خانواده و نامبارک بوده است. و بسیاری از دختران هنگام تولد زنده بگور می شدند. زنان از هیچگونه حقی برخوردار نبوده و در هیچ فعالیت اجتماعی مشارکت داده نمی شدند. در بسیاری از جوامع زنان و دختران جوان و زیبا را در پیشگاه خدایانشان قربانی می نمودند. درهندوستان بعد از فوت مرد ، زن را در کنار جسد مرد می سوزاندند تا مایه ی بدنامی نشود. بعضی ادیان زن را عامل شیطان و موجودی اغواگر می دانند. در برخی جوامع زن را پست تر از حیوان می پنداشتند. تا سال 1920 زنان در آمریکا حق رای نداشتند. 

در قرآن زن کانون آرامش است. در اسلام به مردها تاکید شده است که به زنها اهمیت بدهید. در روایت آمده است: پیامبر فرمود: بهترین مردم کسانی هستند که خوش اخلاق تر و مهربانتر با اهل شان هستند. بهترین شما کسی است که برای همسرش خیرخواهتر باشد. و فرموده اند: بزرگواران زن را تکریم و فرومایگان زن را تحقیر  می کنند. به زنان تان توجه کنید آنها امانت الهی در دست شما هستند. پیامبر می فرمود: مردی که زنش را می زند، من دشمن او هستم . ملاك ایمان ،محبت به همسر است. ملاک ایمان مرد ،محبت به زن است ، زنان امانت الهی اند ،آنها را آزار ندهید و بر آنها سخت نگیرید . اگر مردی زنش را بزند، قصاص دارد و اگر طوری بزند که بدنش سرخ یا سیاه شود و آسیبی ببیند، دیه دارد.


نقش زن به عنوان مادر: 
MOHABAT

یکی از مقاطع بسیار با اهمیت زندگی زنان دوران بارداری و جایگاه مادری آنان است. در اسلام توصیه می گردد با زنان خود در دوران بارداری با محبت رفتار نموده و آنان را نیازارید. هر گونه استرس وارده به زنان در دوران بارداری موجب تاثیر مستقیم و نامطلوب بر سلامت نوزاد و تهدیدی بر سلامت آینده کودکان محسوب می گردد. بدون تردید مادر  دارای جایگاهی منحصر به فرد و مقامی بسیار بالا بوده و  از نعمتهای گرانبها و بزرگ الهی است، که به انسانها ارزانی شده است. مادر نعمتی است که با وجود او انسان همواره در زندگی احساس خوشبختی و آرامش می‏کند. از دامان مادر پیامبران و بزرگان برخاسته اند. نقش مادر در تربیت کودکان و جایگاه اجتماعی آنان کلیدی است. از قدیم می گویند پشت سر هر مرد موفقی یک زن فداکار و شایسته ایستاده است. بهشت زیر پای مادران است. بی تردیدهر موفقیتی نیاز به حامیانی از خود گذشته و با استقامت دارد. مادر نعمتی بس عظیم و بزرگ و دارای یک جایگاهي ویژه در اسلام است. در قرآن کریم آیات بی‏شماری وجود دارد که خشنودی مادر و پدر را درست بعد از رضایت خداوندِ سبحان قرار می‏دهد.

 


با توجه به تاکیدات مکرر در رابطه با جایگاه زن و مادر از دیدگاه اسلام، مسلم است که هر گونه خشونت با زنان از دیدگاه اسلام جایز نبوده و گناه محسوب می گردد. لذا خشونت با زنان نه تنها ربطی به آموزه های دینی ندارد که در واقع بر خلاف موازین دینی و توصیه های معصومین است. اذیت و آزار زنان و تحقیر و بی احترامی به آنان ناشی از شخصیت ضد اجتماعی فرد، عقده ها و سلطه غرایض حیوانی بر رفتار آدمی است. فقر مادی و فرهنگی، تفاوت های فرهنگی و اجتماعی در خانواده ها و اختلالات روانی از عمده علل خشونت با زنان می باشد. به هر حال ممکن است در مواردی غلبه احساسات بر عقل موجب رفتارهای ناپسندی گردد. کنترل هیجانات و یادآوری مسئولیت ما نسبت به همسر و سایر اعضاء خانواده می تواند مانع بروز رفتارهای ناشایست و اثرات نامطلوب آن گردد.  مجدداٌ تاکید می گردد.  احترام به همسر و فرزندان و محبت به آنان موجب پایداری کانون خانواده و تربیت فرزندانی سالم و موفق گردیده و آرامش و خوشبختی را برای تمام اعضای خانواده به ارمغان خواهد آورد.