دکتر احتشام فر

عفونت های سالمونلایی
Ehteshamfar.com
11/07/22 جمعه
PDF Print E-mail
( 39 رای )
L009135888761 عفونت های سالمونلایی طیف وسیعی از بیماریهای باکتریال را شامل می گردد که توسط گروه بزرگی از باسیل های گرم منفی به نام سالمونلا ایجاد می گردند. سالمونلاها بطور وسیعی در قلمرو حیوانات وجود دارند، این باکتری در بسیاری از حیوانات از جمله خزندگان، جوندگان، پرندگان، احشام، حیوانات خانگی و انسان دیده شده است. سروتایپ هایی مثل سالمونلا تیفی و سالمونلا پاراتیفی ارتباط بالایی با آلودگی انسانی دارد و آلودگی غیر انسانی با آنها دیده نشده است. سندرم های بالینی ایجاد شده توسط سالمونلاها به دو گروه اصلی تب تیفوئیدی و سالمونلوزهای غیر تیفوئیدی مربوط می شوند. سالمونلا عامل یکی از شایعترین مسمومیتهای غذایی می باشد. سالمونلا از طریق آلوده نمودن تخمدان پرنده از جمله مرغ می تواند موجب آلوده شدن تخم آنان شود. یا هنگام تخم گذاری، پوسته تخم را آلوده نماید منبع اصلی آلودگی مصرف آب و غذای آلوده یا انتقال مدفوعی، دهانی در بچه ها می باشد. باکتری از طریق آب و غذای آلوده وارد دستگاه گوارش گردیده و سلولهای مخاط روده را آلوده می نمایند و پس از تکثیر با ورود به سیستم گردش خون، الودگی سیستم لنفاوی را موجب می گردد.مصرف آب یا هر نوع غذای آلوده همچون گوشت، مرغ، شیر یا غذاهایی که در ترکیب آنها تخم مرغ خام بکار می رود، همچون انواع سس، استفاده از زرده تخم مرغ روی برنج یا خوردن سفیده یا تخم مرغ خام توسط ورزشکاران می تواند آلودگی را به آنان انتقال داده و موجب بروز بیماری گردد
برای ایجاد بیماری علامت دار می بایستی تعداد باکتریها به مقدار مورد نیاز در ماده غذایی افزایش یابد. نگهداری مواد غذایی در دمای اتاق یا حتی نگهداری آن در یخچال به شکل نامناسب یا مدت زمان زیاد، زمینه را برای رشد و تکثیر باکتری فراهم و غذا را آلوده کننده می نماید. سالمونلاها با انجماد از بین نمی روند و خاصیت بیماریزایی خود را حفظ می نمایند، اما با طبخ صحیح غذا و در مقابل حرارت و نور خورشید از بین می روند
بیماری در افراد با سن بالا، افراد با نقص ایمنی یا آنانی که دارای کاهش اسید معده می باشند، شدت بیشتری دارد. بیشترین شدت بیماری در کودکان بویژه در زیر یک سال دیده می شود
سندرم های بالینی عفونت های سالمونلایی به چهار صورت بروز می نمایند. اسهال و استفراغ، انتشار عفونت در خون، تب روده ای (حصبه) و حامل بدون علامت. سالمونلا یک میکروب داخل یاخته ای است و با یک بار ابتلا ایمنی تقریباٌ دائمی ایجاد می نماید

(گاستروانتریت (اسهال و استفراغ
این نوع، بیشترین شکل بالینی سالمونلا می باشد. علائم معمولاٌ 6 تا 48 ساعت پس از مصرف آب یا غذای آلوده آغاز می گردد. شروع با تهوع، استفراغ و اسهال غیر خونی می باشد. افزایش دمای بدن، دردهای شکمی و عضلانی و سردرد شایع می باشد. علائم می تواند 2 روز تا یک هفته بدون مداخله بطول انجامد
(سپتی سمی (آلودگی در خون
تمام انواع سالمونلا می توانند موجب انتشار آلودگی در خون گردند. اما در انواع سالمونلا کلراسویس، پاراتیفی، تیفی و دوبلین بیشتر دیده می شود. این وضعیت در اطفال و افراد پیر بیشتر اتفاق می افتد. در ده درصد بیمارن التهاب استخوانی، عضلانی، اندوکاردیت و آرتریت دیده می شود

(تب تیفوئید (حصبه یا تب روده ای
این بیماری یکی از مشکلات عمده جامعه بشری و بهداشت جهانی می باشد و بر اساس گزارش سازمان بهداشت جهانی حدود 17 میلیون مورد ابتلا به این بیماری با مرگ و میر تقریبی 600 هزار مورد در سال رخ می دهد. عوامل اصلی این بیماری تب دار، سالمونلا تیفی و پاراتیفی می باشند انسان تنها مخزن شناخته شده و میزبان طبیعی سالمونلا تیفی است. منبع اصلی عفونت، مدفوع و ادرار بیماران و ناقلین بدون علامت است. 10 تا 14 روز (دوره نهفته) پس از ورود باکتری به بدن، بتدریج تبی افزاینده ایجاد، سپس بصورت دائمی در آمده و نهایتا به آهستگی کاهش خواهد یافت. بیماری توام با درد عضلانی، بی قراری، بی اشتهایی و سردردی غیر اختصاصی خواهد بود. این علائم ممکن است یک هفته یا بیشتر بطول انجامیده و با علائم گوارشی همچون اسهال و استفراغ همراه گردد. البته دوره نهفته بیماری می تواند بر اساس میزان باکتری وارده، مقاومت میزبان از 3 تا 60 روز بطول انجامد. سیر بیماری، مدت زمان و عوافب آن به شدت بیماری، سن، وضعیت ایمنی میزبان و نحوه درمان بیماری بستگی دارد. حدود 12 تا 16 درصد بیماران مبتلا به تب تیفوئیدی، بدون درمان فوت می نمایند

حاملان بدون علامت
سالمونلا تیفی قادر است در حاملان انسانی بدون علامت باقی بماند. به بیمارانی که میکروب را 1 تا 2 ماه پس از بهبودی دفع می نمایند حامل موقت می گویند. در 1 تا 5 درصد موارد ممکن است فرد مبتلا برای بیش از یک سال بصورت حامل مزمن بماند. حالت حامل مزمن در زنان بیشتر از مردان ایجاد می شود
راه های انتقال و روش های پیشگیری و مبارزه با حصبه
اوج بیماری در ماه های تابستان می باشد
میکروب در آب تکثیر نمی یابد اما تا 1 هفته در آب زنده می ماند
میکروب در یخ و بستنی می تواند بیش از یک ماه زنده بماند
در خاک خشک تا 1 ماه و در خاک مرطوب بیش از 2 ماه زنده می ماند
میکروب بدون ایجاد هیچگونه تغییر در مزه و شکل ظاهری شیر می تواند بسرعت در آن تکثیر یابد
سبزیها یی که با آب آلوده آبیاری شوند یک منبع آلودگی بوده و در صورت مصرف خام، موجب بیماری می گردند
تنها از شیر و بستنی پاستوریزه استفاده نمایید و در رستوران های مطمئن غذا بخورید
در صورت اسهال شدید و به جهت مقابله با کم آبی، مایعات فراوان بنوشید و از محلول اوآراس استفاده نمایید.
تغذیه با شیر مادر را به کوک مبتلا با رعایت موازین بهداشتی ادامه دهید
انتقال بیماری از طریق آب، موادغذایی، مدفوع و ادرار بیماران و حاملان، تماس مستقیم مثل دست دادن صورت می گیرد.مگس نیز در مناطق اندمیک می تواند ناقل بیماری باشد
عوامل اجتماعی تاثیر بسیار زیادی در توسعه بیماری و ایجاد همه گیری دارند. پائین بودن استانداردهای بهداشتی در جامعه، دفع غیر بهداشتی مدفوع، نشستن دستها پس از رفتن به مستراح یا دست زدن به سطوح مختلف، آلوده نمودن برکه ها و رودخانه ها، عدم رعایت بهداشت فردی و عمومی در مراکز تهیه، تولید، توزیع ، فروش و نگهداری مواد غذایی و.. از علل اصلی توسعه بیماری می باشند. لذا بروز حصبه در هر جمعیتی نشانگر وضعیت بهداشت محیط در آن جامعه و نشانه پایبندی آنان به موازین بهداشتی می باشد
راه های پیشگیری از بیماری شامل جداسازی بیماران، درمان بموقع و پیگیری بیماران درمان شده طی 3 تا 4 ماه بعدی بمنظور مشخص نمودن وضعیت حامل بودن فرد مبتلا. گندزدایی محیط و تمامی سطوحی که فرد مبتلا با آن در تماس بوده است و ممانعت از حضور افراد مبتلا در مراکز مرتبط با مواد غذایی تا بهبودی کامل بیمار و انجام آزمایشات کنترلی طی چندین ماه متوالی پس از درمان، جهت اطمیان از سلامت فرد می باشد
در نهایت، بهسازی محیط، رعایت بهداشت فردی و عمومی، دفع بهداشتی فضولات، تامین آب سالم، بهداشت مواد غذایی و مبارزه با حشرات و جوندگان، مهمترین مکانیسم در پیشگیری و کنترل بیماری محسوب می گردد همه بیماران در صورت بروز علائم می بایستی به پزشک مراجعه و دستورات داده شده را دقیقاٌ رعایت نمایند