دکتر احتشام فر

آمیبیاز
Ehteshamfar.com
11/07/26 سشنبه
PDF Print E-mail
( 21 رای )
27 آمیبیاز عفونتی است که در نتیجه انتقال نوعی آمیب به انسان بوجود می آید. با توجه به قدرت تهاجمی این آمیب به بافتها و تخریب آنها، نام علمی آنتامیباهیستولیتیکا را برای آن برگزیده اند. این آمیب در روده بزرگ مستقر شده و از طریق تقسیم دوتایی ساده تکثیر می یابد. آمیب بدو شکل تروفوزوئیت (فعال) و کیست (مقاوم) مشاهده می گردد. تروفوزوئیت ها دارای اندازه های متغیری ( 15 تا 60 میکرومتر) بوده و بدلیل وجود پاهای کاذب متحرک می باشند. کیست آمیب با ایجاد غشائی در اطراف خود دارای وضعیتی مقاوم بوده و رابطه آن با محیط خارج محدود می باشد. کیست های رسیده دارای چهار هسته می باشند و در صورت بلعیده شدن توسط انسان، در روده باریک غشای خود را از دست داده و پس از تقسیمات متعددی به 8 آمیب کوچک تبدیل می گردد. آمیب های کوچک به روده بزرگ رفته و در آنجا مستقر می گردند. در روده یزرگ آمیب شروع به رشد و تکثیر می نماید
از نظر کارشناسان سازمان جهانی بهداشت، می توان آمیبیاز را اینگونه طبقه بندی نمود
آمیبیاز بدون علائم: در این حالت بیمار حامل و دفع کننده کیست می باشد. ممکن است علائم مبهمی نیز مثل دل درد خفیف، نفخ شکم، یبوست یا اسهال خفیف دیده شود. این حالت ممکن است سالها ادامه یابد
آمیبیاز با علائم بالینی: که ممکن است محدود به روده باشد یا از مرز روده فراتر رفته و سایر اعضاء بدن را مورد تهاجم قرار دهد که به آن آمیبیاز خارج روده ای گفته می شود

آمیبیاز روده ای: در آمیبیاز روده ای مهاجم به طور معمول این علائم مشاهده می گردد. اسهال همراه با خون و موکوس، دردهای کولیکی، تنسموس (نیاز مکرر به دفع فوری). در کل چهار شکل از بیماری بیشتر به چشم می خورد: کولیت بدون دیسانتری، کولیت برق آسا که به آن دیسانتری حاد نیز گفته می شود، آمبوما یا تومورهای کاذب آمیبی و آپاندسیت آمیبی که مشابه آپاندیسیت باکتریال می باشد
آمیبیاز خارج روده ای: این نوع آمیبیاز نسبت به آمیبیاز روده ای همیشه ثانویه است و زمانی اتفاق می افتد که آمیب از طریق جریان خون به خارج از روده برده شده و اعضای مختلف بدن را مورد تهاجم قرار دهد. ایجاد آمیبیاز خارج روده ای در تمام بافت های نرم بدن امکان پذیر است. کبد جزء اعضائی است که بیشترین درصد ضایعه را متحمل می شود. این نوع آمیبیاز به دو شکل آمیبیاز حاد غیر چرکی کبد و آبسه های آمیبی کبد مشاهده می گردد. ریه، مغز، پوست و.. شایعترین اشکال خارج روده ای می باشند
انتشار جغرافیایی و راه های انتقال بیماری: آمیبیاز انتشار جهانی دارد. اما در مناطق گرمسیر و نیمه گرمسیری بیشتر مشهود است. از طرفی بدلیل مشاهده بیشتر بیماری در مناطقی که وضعیت اقتصادی پایین تری دارند، آن را بیماری فقرا نیز می گویند. به گزارش سازمان جهانی بهداشت در سال 1981 حدود 480 میلیون مبتلا در جهان دیده شده است که مرگ و میر سالانه آن بین 40 تا 110 هزار نفر تخمین زده شده است. برآورد می شود 10 درصد مردم جهان گرفتار آمیبیاز باشند این میزان در بعضی مناطق با بهداشت پایین تا 50 درصد و بیشتر نیز می رسد عفونت طبیعی با آنتامباهیستولیتیکا فقط در انسان مشاهده می شود، شرایط اقتصادی، اجتماعی و بهداشتی پایین بیشترین تاثیر را در انتقال بیماری دارد. انتقال از طریق تماس مدفوعی دهانی و مهمترین راه انتقال آب و مواد غذایی آلوده به کیست رسیده می باشد. انتقال مستقیم در پرورشگاه ها، مهد کودک ها، بیمارستان های روانی، زندان ها، خوابگاه ها و تمامی اماکن شلوغ و با تماس زیاد دیده می شود. حشرات خانگی همچون سوسک و مگس در انتقال بیماری در محیط های با بهداشت پایین نقش دارند این حشرات در تماس با مدفوع آلوده، بطور مکانیکی موجب انتقال آلودگی به مواد غذایی می گردند

راه های پیشگیری و کنترل بیماری
رعایت بهداشت فردی و عمومی شرط اصلی می باشد
کشف مخازن عفونت (ناقلان سالم) و درمان آنها
آموزش بهداشت فردی و اجتماعی در سطح وسیع و کنترل آن در اماکن عمومی
بهسازی محیط و مبارزه با حشرات، بویژه در مراکز تهیه و توزیع مواد غذایی
پیشگیری از آلودگی آب، مواد غذایی، سبزی و میوه ها به مدفوع انسانی
کیستها در مقابل مواد ضد عفونی کننده از جمله کلر مقاوم می باشند. در حالی که در مقابل خشکی، گرمای 55 درجه سانتیگراد و بالاتر و انجماد بسرعت از بین می روند کیست ها در آب تمیز تا 20 هفته زنده می مانند
دفع صحیح فاضلاب و فضولات انسانی، شستشوی صحیح دستها پس از اجابت مزاج و قبل از غذا خوردن یا تماس با مواد غذایی
انجام معاینات دوره ای شاغلین و کنترل و نظارت بهداشتی مراکز مرتبط با غذا و اماکن عمومی توسط بازرسین بهداشتی از جمله راه های پیشگیری و کنترل بیماری می باشد