دکتر احتشام فر

ویتامین ها
ehteshamfar.com
90/01/01 شنبه
PDF Print E-mail
( 29 رای )
ویتامین ها مواد ترکیباتی آلی هستند که به م قدار خیلی کم برای سوخت و ساز مواد غذایی و تسهیل دراعمال حیاتی بدن ضروری می باشند. عدم دریافت ویتامین های مورد نیاز موجب اختلالات جدی در عملکرد طبیعی بدن و ایجاد بیماریهای بسیاری می گردد ریافت ویتامین های مورد نیاز موجب اختلالات جدی در عملکرد طبیعی بدن و ایجاد بیماریهای بسیاری می گردد

ویتامینها به دو دسته محلول در چربی (ویتامین های آ, ک, د, ای) و محلول در آب (ویتامین های گروه ب و سی) تقسیم می شوند. ویتامین های محلول در آب براحتی از بدن دفع می گردند، در حالی که ویتامین های محلول در چربی، در صورت مصرف بی رویه موجب تجمع در بدن (هیپرویتامینوز) گردیده و عوارضی را در پی خواهند داشت. در صورت داشتن رژیم غذایی متنوع و استفاده مناسب از تمامی گروه های غذایی، ویتامین های مورد نیاز بدن تامین خواهد گردید. ویتامین ها در منابع طبیعی، بویژه در میوه ها موجود می باشند

نقش ویتامینها در سلامت و عملکرد طبیعی بدن
ویتامین آ


به دو صورت وجود دارد. رتینول (در منابع حیوانی) و کاروتن (در منابع حیوانی و گیاهی)، در رشد و نمو بدن، سلامت چشم، قدرت بینایی، بویژه بینایی در شب، تقویت سیستم دفاعی بدن، سلامت و شادابی پوست، استخوان، دستگاه های مختلف از جمله دستگاه گوارش، قلب و عروق، اعصاب، پیشگیری از تخریب بافتهای مختلف بدن و... موثر است. کمبود این ویتامین موجب نرم شدگی، خشکی و زخم قرنیه، شب کوری، اختلالات پوستی ازجمله بروز نقاط سفید روی پوست ، عقیمی در مردان و... می گردد. این ویتامین محلول در چربی بوده و در صورت مصرف زیاد موجب مسمومیت (درد مفاصل، ریزش مو، اختلالات گوارشی، پوستی و..) می گردد

منابع ویتامین آ : هویج، جگر و قلوه، ماهی، کره، زرده تخم مرغ، پنیر، خرما، خربزه، موز، هلو، پرتقال، کدو، کاهو، اسفناج، جعفری، شاهی و.. می باشد

ویتامین ک


این ویتامین موجب انعقاد خون می گردد. در نتیجه در پیشگیری از خونریزی های داخلی و خارجی موثر است. محلول در چربی بوده و برای جذب نیاز به ترشح صفرا دارد. باکتری های روده ای نیز می توانند این ویتامین را بسازند. در برابر حرارت مقاوم و در معرض تور و یخ زدگی از بین می رود. در فصل گرما، نیاز به ویتامین افزایش می یابد. کمبود این ویتامین می تواند موجب افزایش خطر خونریزی، پوکی استخوان و.. گردد. اشعه ایکس، آلودگی هوا و آسپرین اثر ویتامین را از بین می برند

منابع ویتامین ک : باکتری های روده ای، روغن سویا، روغن کبد ماهی، زرده تخم مرغ، سبزیجات برگ سبز; کاهو، کرفس، اسفناج، جعفری، شاهی و گل کلم، چای سبز، گوجه فرنگی، لوبیا سبز، شلغم، نخود سبز

ویتامین د - کالسفیرول

ویتامین محلول در چربی، با افزایش جذب و تعادل در کلسیم و فسفر موجب رشد و استحکام استخوان ها، پیشگیری از نرمی و خمیدگی و شکستگی و نقص در رشد استخوان ها در کودکان و پوکی و نرمی استخوان در بالغین و جلوگیری از آلزایمر می گردد. تاخیر در رشد دندان ها و دیر راه افتادن کودکان نیز از عوارض کمبود ویتامین دی می باشد. تغذیه نامناسب و عدم دریافت نور آفتاب و آلودگی هوا از علل اصلی و قابل پیشگیری کمبود این ویتامین می باشد. مصرف بی رویه ویتامین بدلیل تجمع آن در بافت های مختلف موجب مسمومیت با این ویتامین می گردد

منابع اصلی این ویتامین : غلات، شیر، کره، خامه، زرده تخم مرغ، روغن ماهی، جگر، سبزیجات و میوه ها و.. می باشد. نور آفتاب حداقل بمدت ۱۵ تا ۲۰ دقیقه برای تامین ویتامین دی ضروری می باشد

ویتامین ای


محلول در چربی. دارای خاصیت آنتی اکسیدانی و محافظت از بافت های بدن و تخریب سلولی بوده، موجب کندی پدیده پیری سلول ها و بافتها می گردد. خنثی کردن رادیکال های آزاد، افزایش سطح ایمنی بدن، محافظت در مقابل آلوده کننده های محیط ، پیشگیری از بیماریهای قلبی عروقی، سکته مغزی، آلزایمر، آب مروارید و کم خونی، کمک به بهبود سریع زخم ها و اختلالات پوستی، سرطان های پوست، پروستات و دهان از دیگر فواید این ویتامین می باشد. مصرف زیادی این ویتامین همچون سایر ویتامین های محلول در چربی، موجب مسمومیت می گردد. کمبود ویتامین موجب تخریب گلبول های قرمز و کم خونی، اختلالات تنفسی، عصبی و عضلانی خواهد گردید

منابع اصلی این ویتامین : اغلب روغن های گیاهی همچون روغن زیتون، آفتاب گردان، ذرت، بادام، مارگارین، مایونز، مغزها (بادام، گردو و فندق)، سبزیجات و میوه ها (اسفناج، کلم پیچ، سویا، سیب زمینی، هلو و مارچوبه) دارای ویتامین ای می باشند. سبوس گندم غنی ترین منبع این ویتامین می باشد. لذا توصیه می شود از نان سبوس دار استفاده نمایید

ویتامین ب ۱ - تیامین


محلول در آب، در سوخت قندها و انتقال پیام های عصبی، درنتیجه عملکرد اعصاب موثر می باشد. الکل جذب ویتامین را مختل می نماید. کمبود تیامین سبب بیماری بری بری می گردد. مشکلات پوستی، عوارض قلبی عروقی، بزرگی قلب، احتقان قلب، کبد و ریه و اختلال در اعصاب محیطی می گردد. ضعف عضلانی و اختلالات گوارشی نیز بدنبال کمبود ویتامین بروز می نماید

منابع اصلی این ویتامین : نان کامل، سبوس برنج، بادام زمینی، جگر و حبوبات از منابع اصلی تیامین می باشند. حرارت، کافئین و الکل موجب از بین رفتن ویتامین می گردد

ویتامین ب ۲ - ریبوفلاوین


محلول در آب. حساس در مقابل نور، موثر بر سوخت و ساز بدن و فعالیت سایر ویتامین ها است، این ویتامین به سلامت پوست، مو و ناخن و رشد بدن کمک می نماید. کم کاری تیروتید موجب کاهش کارایی این ویتامین می شود. زخم و ترک گوشه لب و دهان از علائم کمبود ویتامین این می باشد. کمبود ویتامین در مادران باردار می تواند موجب عارضه لب شکری در جنین گردد. نور، حرارت پخت و پز، برخی داروها و الکل این ویتامین را از بین می برند

منابع اصلی این ویتامین : جگر، مخمر آبجو، گوشت و تخم مرغ ، شیر و فراورده های لبنی، سبوس، اسفناج . بسیاری از سبزیجات از منابع این ویتامین هستند

ویتامین ب ۳ - نیاسین

محلول در آب، موثر در جذب پروتئین و چربی. کمبود نیاسین در بروز بیماری پلاگر نقش دارد. این بیماری با حساسیت به نور، ریزش مو، ضعف و بی خوابی، ورم و زخم های پوستی، التهاب زبان و اختلالات حرکتی و روانی توام می باشد
منابع اصلی این ویتامین : غلات، مخمر آبجو، گوشت، جگر، دل، قلوه، شیر، تخم مرغ از منابع این ویتامین هستند. مصرف زیادی این ویتامین موجب سرگیجه، علائم گوارشی، پوست و چشم می گردد. نگهداری طولانی مدت مواد غذایی، کنسرو کردن و الکل موجب از بین رفتن ویتامین می گردند

ویتامین ب ۵ - نیکوتینامید

اسید پانتوتنیک، محل.ل در آب، حساس به گرما، در اکثر مواد غذایی، بویژه در غلات و دانه ها وجود دارد. در سوخت و ساز قندها، پروتئین ها و چربی ها، سنتز هورمون ها و رشد و مقاومت پوست و غشاهای مخاطی و رشد مو موثر است. کمبود ویتامین به هنگام سوء تغذیه بروز می نماید

ویتامین ب ۶ - پیریدوکسین

محلول در آب، مقاوم به حرارت و اسید، حساس به نور ماورای بنفش، ویتامین در ساخت پروتئین و اعصاب و متابولیسم گلیکوژن و اسیدهای آمینه و عملکرد بیاری از آنزیم ها دخالت دارد. کمبود این ویتامین موجب کم خونی، تشنج، التهاب پوست، گیجی و افسردگی می شود. مصرف الکل، بارداری و افزایش سن شانس کمبود ویتامین را بالا می برد
منابع اصلی این ویتامین : گوشت، ماکیان، ماهی، تخم مرغ سیب زمینی، موز، لوبیای سفید، گردو، غلات از منابع ویتامین می باشند

ویتامین ب ۹ - اسیدفولیک، فولات

محلول در آب، حیاتی در بسیاری از اعمال بدن، از جمله سیستم عصبی، خون و سلول های بدن. این ویتامین بدن را در مقابل بیماریهای قلبی عروقی، نقصهای مادرزادی، پوکی استخوان و سرطان های مشخصی حفظ می نماید. ویتامین در حرارت بالا و نگهداری طولانی مدت در دمای اتاق، از بین می رود. مصرف زیاد این ویتامین موجب مسمومیت خواهد گردید
منابع اصلی این ویتامین : جگر، عدس، برنج، سبوس، آرد سویا، لوبیا، بادام زمینی، اسفناج، برگ شلغم، گندم و مارچوبه از منابع ویتامین می باشند

ویتامین ب ۱۲ - کوبالامین


محلول در آب، حضور کلسیم برای جذب کامل ویتامین ضروری است. ویتامین در تشکیل گویچه های قرمز خون، سوخت و ساز قندها، پروتئین ها و چربی ها و سلامت سیستم عصبی موثر است. کمبود ویتامین موجب کم خونی، التهاب دهان و مشکلات روحی، روانی می گردد. نور، مواد اسیدی و قلیایی و الکل ویتامین را از بین می برند

منابع اصلی این ویتامین : جگر، گوشت گوساله، شیر، پنیر، تخم مرغ و قلوه از منابع ویتامین می باشند

ویتامین سی - اسید اسکوربیک


محلول در آب، حساس در مقابل حرارت بالا و مواد قلیایی، یک آنتی اکسیدان قوی و محافظ پوست و بافتهای بدن، موجب افزایش توانایی سیستم ایمنی، ساخت کلاژن، استحکام لثه و دندان ها، موثر در جذب آهن و مقابله با کم خونی، کاهش سکته های مغزی، از بین بردن رادیکال های آزاد و کاهش خطر سرطان می گردد. ویتامین در برابر نور، اکسیژن، پختن، گرمای محیط ، نگهداری طولانی مدت میوه ها در یخچال و دخانیات از بین می رود. مادران باردار و افراد سیگاری به میزان بیشتری از این ویتامین نیاز دارند. کمبود ویتامین موجب خونریزی از لثه، خشکی پوست و... می گردد

منابع اصلی این ویتامین: مرکبات (مهمترین منبع)، پرتقال، لیمو، گریپ فروت، نارنگی، توت فرنگی، تمشک، گوجه فرنگی، کلم بروکلی، گل کلم، انبه، سیب زمینی، انواع سبزی جات، خرمالو، عناب، فلفل قرمز و... از مهمترین منابع ویتامین می باشند. جگر از مهمترین منابع حاوی این ویتامین است