دکتر احتشام فر

بیماریهای غیر واگیر
ehteshamfar.com
90/03/03 پنجشنبه
PDF Print E-mail
( 28 رای )
طی دهه های اخیر پیشرفت علوم پزشکی، ایمن سازی گسترده علیه بیماریهای شایع واگیر دار و توسعه موازین بهداشتی موجب کنترل و حذف برخی بیماریها مسری گردیده است. از طرفی توسعه شهرنشینی، افزایش طول عمر، تغییر عادات اجتماعی و الگوی زندگی موجب تغییر در الگوی بیماریها و بروز بیماریهای غیر قابل انتقال در جوامع بشری گردیده است. به نقل از سازمان بهداشت جهانی، 36 میلیون (63درصد) از کل 57 میلیون مرگ در جهان در سال 2008 ناشی از بیماریهای غیر واگیر بوده است. 29 درصد مرگ های ناشی از بیماریهای غیر واگیر در کشورهای کم درآمد و متوسط و در سنین کمتر از 60 سال رخ داده است. این در حالی است که 80 درصد بیماریهای زود رس قلبی، سکته مغزی و دیابت قابل پیشگیری است

تعريف بيمارى‌هاى غيرقابل انتقال هميشه تاحدى مبهم بوده است و يک اصطلاح واضح براى آن‌دسته از بيمارى‌هايى که تحت اين عنوان کلى ناميده مى‌شوند، ابراز نشده است. توضيح دفتر اروپايى سازمان بهداشت جهانى در سال ۱۹۶۵ راجع به بيمارى‌هاى غيرقابل انتقال بدین شرح است: تاکنون هيچ تعريف پذيرفته ‌شده‌اى براى بيمارى قابل انتقال (حاد) يا غيرقابل انتقال (مزمن) بدست نيامده است. بعضى برآنند که بيمارى قابل انتقال (حاد) به‌ طور معمول يک حمله منفرد و کوتاه‌ مدت دارد که پس از آن بيمار به فعاليت عادى خود بازمى‌گردد، درحالى که در بيمارى غيرقابل انتقال (مزمن) دوره بيمارى طولانى است و بيمار به‌ طور دائم کم يا بيش ناتوان مى‌ماند. همچنين اينطور اظهار نظر مى‌شود که با پيشرفت فناورى، مرز بين حالت‌هاى قابل انتقال (حاد) و غيرقابل انتقال (مزمن) مبهم‌ تر شده است. کميسيون بيمارى‌هاى مزمن آمريکا تعريف زير را براى بيمارى غيرقابل انتقال (مزمن) ارائه نموده است: همهٔ کاستى‌ها يا انحراف‌ها از حالت عادى که يک يا چند ويژگى از این موارد را دارا باشد: دايمى باشد. پس از آن ناتوانی بر جای بماند. به ‌سبب تغييرهاى بيمارى ‌شناختى بازگشت‌ ناپذير ايجاد شده باشد. بازتوانى بيمار نيازمند آموزش‌هاى ويژه باشد. مدت زيادى سرپرستي، مشاهده و مراقبت لازم باشد.

نبود یک عامل بیماریزای مشخص، چند عاملی بودن، طولانی بودن دوره نهفته بیماری و شروع نامشخص از خصوصیات بیماریهای غیر واگیر است. مهمترین بیماریهای غیر واگیر شامل، بیماریهای قلبی عروقی ( عمده ترین و شایعترین علل مرگ و میر در سراسر جهان)، بیماریهای غدد، بیماریهای گوارشی، اختلالات مزمن نورولوژیک، سرطان ها، آسم، تالاسمی، سوء تغذیه، افسردگی و حوادث و سوانح می باشند. عوامل خطر بیماریهای غیر واگیر تهدیدی جدی بر سلامت انسان می باشند و در دراز مدت موجب توسعه سایر بیماریها و ناتوانی فرد می گردند. معلولیت، کاهش طول عمر و کیفیت زندگی و نهایتاٌ مرگ زود رس از عوارض بالقوه این عوامل خطر می باشند. بیماریهای غیر قابل واگیر و عوامل خطر آنها تا حد زیادی قابل پیشگیری بوده، در صورت آموزش، اطلاع رسانی مناسب و توانمند سازی جامعه در مراقبت از سلامت خود می توان بار این بیماریها را تا حد زیادی کاهش داد.
برخی عوامل خطر و پیامدهای ناشی از مواجهه با آنها
کم وزنی : افزایش مرگ و میرهای ناشی از اسهال ، مالاریا ، سرخک ، پنومونی ، سایر بیماریهای عفونی و حول تولد، افزایش احتمال وقوع فوت در نوزادان كم‌ وزن، عوارض عصبی، چشمی، شنوایی و عقب ماندگی های ذهنی، مشکلات تنفسی، مشکلات رشد، گوارشی، اختلالات شنوایی، افزایش شانس نرمی استخوان و... می تواند از عوارض کم وزنی باشد
 فقر آهن : کم خونی ، کاهش قدرت یادگیری، افزایش مرگ مادران و نوزادان، تولد نوزادان کم وزن، اختلالات ذهنی و کاهش ضریب هوشی، کاهش توانایی جسمی و روانی و احساس خستگی دائمی
(کمبود ویتامین ها : افزایش بیماریهای ناشی از کمبود ویتامین (به بخش ویتامین ها مراجعه نمایی
فشار خون بالا : سختی عروق، سکته مغزی، پارگی عروق چشم، نارسایی قلبی، بیماری ایسکمیک قلب
کلسترول بالا : سکته مغزی ، بیماری ایسکمیک قلب
اضافه وزن : سکته مغزی ، بیماری ایسکمیک قلب ، دیابت ، استئوآرتریت ، سرطان اندومتر و پستان و
مصرف کم سبزیجات : یبوست، چاقی، سکته مغزی ، بیماری ایسکمیک قلب، سرطان کولورکتال، معده، ریه و سرطان مری
عدم فعالیت فیزیکی : چاقی، سکته ، بیماری ایسکمیک قلب ، سرطان پستان ، کولون ، دیابت و
عدم تنظیم خانواده : افزایش مرگ و میر و ابتلاء مادران به بیماریهای مختلف، کودکان ناخواسته، رشد نامناسب کودکان و افزایش بیماریهای آنان، افزایش مشکلات فرهنگی، اقتصادی و اجتماعی و
دخانیات : سرطان ریه، راه های تنفسی، گوارشی و سایر سرطانها، بیماریهای انسدادی ریه ، بیماریهای قلبی و
سوء مصرف مواد ( اعتیاد به مواد مخدر ) : انتقال ویروس نقص ایمنی انسانی/ ایدز، عوارض ناشی از دوز بیش از حد، اختلالات رفتاری، خودکشی، تروما و
الکل : سکته مغزی، بیماری ایسکمیک قلب، فشار خون بالا، دیابت، سرطان کبد، سرطان دهان، پستان، مری، سیروز کبدی، صرع، سقوط از بلندی، تصادفات، غرق شدگی، دیگرکشی
آلودگی هوای شهرها : افزایش بیماریهای قلبی – عروقی، تنفسی، سرطان ریه، مرگ و میر کودکان و افراد مسن 
دود ناشی از سوخت های مختلف در محیط بسته : عفونت های حاد تنفسی در کودکان، بیماریهای تنفسی، سرطان ریه، مرگ و میر ناشی از مسمومیت با گازها و
 شناخت عوامل خطر و پرهیز از این عوامل می تواند تضمینی بر سلامت شما باشد. با در نظر گرفتن و رعایت موارد فوق و توصیه آنها به اعضاء خانواده، دوستان و آشنایان نقش خود را در سلامت جامعه ایفا نمایید